Etiketlenen üyelerin listesi

Toplam 6 adet sonuctan sayfa başı 1 ile 6 arası kadar sonuç gösteriliyor.
  1. #1
    Moderatör ayoruk81 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2015
    Nereden
    Düzce
    Mesajlar
    1.750
    Beğen
    1.380
    Beğenilmiş
    599

    Fıstık çamı ( Pinus pinea L. )

    Fıstık çamı ( Pinus pinea L. )

    Boy: 15-20m, herdem yeşil, 1m gövde çapı yapar.
    Tepe tacı: Genç ağaçlarda konik, daha sonra bu koniklik yavaşlar ve öteki çamlardan kolayca ayrılan, yaşlanınca şemsiyeyi andırır taca sahip bir çam türüdür. Bu nedenle, birçok yayında “Şemsiye çamı” da denir .

    Kabuk: Gövde kabuğu önce düzgün, sonra pulsu yapıda olup, kahverengi kırmızı, sonra derin çatlaklı ve büyük plakalar halinde kalın bir kabuğu vardır.

    Sürgünler/Dallar: Genç sürgünler incedir; önceleri koyu yeşil, sonraları sarımsı kahverengidir.

    fıstık çamı.jpg
    Pinus pinea Gövdesi

    Tomurcuk: Reçinesiz tomurcuklar yumurta şeklinde ve sivridir, kırmızı kahverengi olup, tomurcuk pullarının uçları geriye doğru kıvrılmışlardır, 1-2cm.

    Yapraklar: 10- 20cm uzunluğundaki iğne yapraklar (ender olarak 28cm), 0,1- 0,2cm eninde, parlak, batıcı ve sivri uçlu, kenarları dişli olup açık yeşil renktedir. İğne yaprakların dip kısımlarını örten kın (glaf) oldukça uzun olup 10- 12mm’ dir ve gri-kahverengi renktedir. Oysa kın ve iğne yaprakları Fıstık çamına benzeyen P. pinaster’ de kın daha uzun, rengi ise siyahtır. Fıstık çamının iğne yapraklarında reçine kanalları marjınaldir. Koparılıp ezildiğinde soğan ve reçine kokusu salarlar.

    Çiçekler: Terminal durumlu erkek çiçekler silindirik biçimde olup, portakal rengi ya da kahverengindedirler. Terminal durumlu dişi çiçek teker teker, bazen de 2- 3 adedi bir arada bulunur.

    Kozalak: Kozalak çok kısa saplı, sürgüne hemen hemen oturmuş gibidir. Kozalak rengi parlak, kırmızı kestane renginde olup olgunlaşmasını 3 yılda tamamlamaktadır. Oval ve simetrik bir biçimde olan kozalağın pulları kalın olup, apofizin 5- 6 adet radyal pervazı bulunmaktadır. Kozalağın dip taraflarında bulunan pullar 6 köşeli olup, uçlarına doğru olanlar ise eşkenar dörtgen biçimindedir. Gri-beyaz renkteki göbek, büyük, basık ve hemen hemen 4 köşelidir.

    fıstık çamı1.jpg
    Pinus pinea Kozalakları

    Tohum diğer çam türlerinden daha değişik olup, 1,5-2cm büyüklüğünde, iri, kanat çok ince kalmış, yani körelmiştir. İntegümentinin dış kısmı sanki çekirdek ya da taş gibi sertleşmiş ve odunlaşmıştır. Bu çam türünün tohumları halk arasında “Çam fıstığı” olarak tanınmaktadır ve yenmektedir. Fideciğin çenek sayısı 10- 13 adettir.

    Doğal yayılışı: Fıstık çamı esas yayılışını Anadolu’da yapar. Coğrafi yayılışına Portekiz’den başlar, Suriye’ye değin uzanır. Bir Akdeniz ağacıdır. Fransa, İspanya ve İtalya’da küçük bükler kurar. Batı Anadolu’da Bergama’da ve de özellikle Kozak yaylasında bükler kurar(20.500ha ). Aydın ve Muğla yakınlarında da geniş bükler oluşturur. Ayrıca Manavgat sahillerinde. Marmara bölgesinde Gemlik körfezi kıyılarında ve Batı Karadeniz bölgesinde Bartın- Çakraz’da (Sarıbaş,1998), Kahramanmaraş’ta ve Önsan Köyünde yayılış göstermektedir.

    Bu genel yayılış dışında, Doğu Karadeniz sahil ve iç kesimlerinde çok dar ve parçalı halde, Trabzon’un Kalenama deresi, Düzköy yöresi, bunlardan daha geniş olarak Artvin Çoruh vadisinde izlenmektedir. Burada Fıstıklı Köyü (Naşviye)’ünde orta kapalılıkta 100ha’dan büyük bükü bulunmaktadır. Bu son iki yayılış Pinus pinea’ nın doğal mı yoksa yapay mı olduğu konusunda uzun yıllardır tartışma konusudur. Zohary (1973 ), bu türün oluşturduğu toplumların floristik yapısından ve parçalı dağılışından kaynaklanan Pinus pinea’ nın bu yörelerde eski bir “Mediterranean” (Akdeniz) relikti (dar bir areal’de yayılış yapan bitki) olma olasıllığını ileri sürmektedir. Bir başka literatürde, Çoruh vadisinde 150-600m arasında yayılan Fıstık çamlarının muhtemelen doğal olduğu belirtilmektedir ( Mirov,1967 ). Ancak çoğu botanikçiler, bu yörelerde yayılan Fıstık çamlarının yapay olduğu kanısındadırlar.

    Habitat: Fıstık çamının kök sistemi genellikle kuvvetlidir. Uygun topraklarda daha ilk yıllardan başlayarak derine inen kazık kök oluşturur. Bu nedenle deniz rüzgarlarına karşı, derin kökleri ve geniş tepeleri ile önemli ölçüde engelleyici olmaktadır.

    fıstık çamı2.jpg
    Bir Pinus pinea Ormanı, Antalya-Manavgat

    Sarımsı renkli diri odunu ve ondan daha belirgin olarak ayrılan kırmızımsı kahverengi öz odunu vardır (Fırat,1943). Bu çam türünün odunu her ne kadar Sarıçam ve Karaçam gibi değerli değilse de kimi yerel gereksinimlerde kullanılmaktadır. Diğer Akdeniz çamları gibi bu çamdan da reçine üretimi olanaklıdır, ancak reçinesi kaliteli değildir. Asıl yararlanma şekli ise, yenen yağlı tohumları olan yan ürünüdür. Aynı zamanda güzel bir park ağacıdır. Özellikle Akdeniz yörelerinde kurak ve sıcak yazlara çok iyi uyum sağlamaktadır. Akdeniz’e ait manzaraların karakteristik unsurudur. İstanbul boğazındaki tarihi koruluklarda çok görülmektedir. Ana türden başka, tohumlarının kabukları gayet ince, parmaklar arasında kırılabilen “Pinus pinea fragilis Duhamel“ adında bir kültivarı vardır. Ayrıca Ürgenç (1967) ’ in bir çalışmasında Fıstık çamının bazı fertlerinin kozalaklarının sivri uçlu olduğu ve çoğunlukla karpellerin koltuğunda tek tohum taşıdığını saptamıştır. Kozalakların az tohumlu olmalarından dolayı köylüler buna"Erkek ağaç“ demektedirler. Bu belirgin farklılık nedeniyle söz konusu populasyon “var. ürgencii var. Nova” diye isimlendirilmiştir.

    Fıstık çamı derin ve kuvvetli bir kök sistemine sahiptir, bu nedenle kuvvetli ruzgar ve fırtınalara dayanıklıdır. Fıstık çamı 20 yılda kozalak oluşturmaya başlar; maksimum verimlilik 40 -60 yılları arasındadır. Tohumundan faydalanılmak amacıyla çokça yetiştirilir. Tohumlarından elde edilen dolmalık beyaz fıstık çeşitli amaçlarla kullanılmaktadır( Akman ve ark, 2003)


    adneser (21-05-2016), Miss_Menas  (19-05-2016) Bunu beğendi.
    Hiçbir İyilik Cezasız Kalmaz(Anonim)

  2. #2
    Moderatör ayoruk81 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2015
    Nereden
    Düzce
    Mesajlar
    1.750
    Beğen
    1.380
    Beğenilmiş
    599

    Tohumdan Fıstık Çamı Yetiştirme

    Tohumdan Fıstık Çamı Yetiştirme


    Çam Fıstığı Tohumu; Ekilişi, tohumu 2 gün 21 dercelik olan suda bekletilir. Torf toprağı kullanılır veya toprağın yumuşak olmasına dikkat edilir. Çok hafif bir çatlatma işlemi yapılabilir ancak ıslatmak yeterli olur. Küçük plastik olan su bardaklarına dikey bir biçimde toprağın 1 santim altına bir bardağa bir tohum şeklindeki dikilir. Cam sil fısfısları ile toprağın nemli kalacağı biçimde çok hafif bir şekilde sulanır. Asla normal bir şekilde sulama yapılmaz. Çam fıstığı ağacı ve fifesi soğuk sevdiği unutulmamalıdır. 15 gün içerisinde tohumlar çimlendiği görülecektir.

    Çimlenen tohumlar 5 ve 7 santim arasında boylandığı zaman bardaktan daha büyük olan bir saksıya alınır. (saksıya alırken bardağın kenarı kesilerek önceden hazırlamış olan çukura bardakta bulunan toprağı ile beraber aktarılır. Ve yeni aktarılacak olan saksıda dahil olmak üzere doğaya aktarımına kadar torf toprağı kullanılmaya özen gösterilir.) Doğaya aktarım işlemi en iyi Ocak ve Mart aylarında meydana gelir. (Doğaya aktarım zamanına bitkinin genel durumu etrafında en iyi şekilde karar verilebilir. Acele edilmeyip doğru olan vakit geldiği zaman zaten bunu anlayabiliyor olunacaktır.) Saksı da yetişkin bir fide olana değin aşırı güneş ve gölgeden korunmalıdır.

    Çam Fıstığı Cinsleri,

    Genel bilgiler, koniferler’ denen ve 23 cinsi yer alan, yurdumuzda göknar, ladin, sedir, ardıç, servi ve çam ismiyle farklı olan yerlerde gözüken orman ürünleri, ekolojik çeşitlilik ve ekonomik yarar bakımından oldukça mühim bir yere sahiptir. Bunlar içerisinde çamgiller, açık tohumlu olan bitkilerdir. Bilinmekte olan birçok meyvenin aksine, bunların tohumları, meyvenin içerisinde saklı değil, kozalak pulları üstündedir. İğne yapraklı olan bu ağaçların birçoğu, her mevsim yeşildir. Ülkemizde, tohumlarının yapısı ve bağlanma biçimi değişik olan beş çam cinsi yetişmektedir. Bunlar; fıstık çamı, kızıl çam, Halep çamı, kara çam ve sarı çam dır.


    Çam Fıstığı Tohumu
    Çam ağacının, kabuk, katran, reçine, polen, soymuk, tomurcuk ve esans işlemi farklı ürünlerinden yararlanılmaktadır. Bu ürünlerden biri de çam fıstığıdır. Fıstık çamı, 12 ve 25 metreye kadar uzayabilen, taç bölümü şemsiyeye benzeyen gösterişli olan bir ağaçtır. 150 seneye kadar yaşayabilen bu bitki, 7 ve 9 yaşlarından itibaren meyve tabir edilen kozalak vermeye başlar. Bu kozalaklar, ağaç 10 ve 15 yaşlarına geldiği zaman toplanacak hale gelir. 20 ve 28 yaşlarında bulunan ağaçlardan yaklaşık olarak 120 kilogram kozalak toplanabilmekte, bu kozalaklardan da 6 ve 8 kilogram kadar iç fıstığı elde edilmektedir.

    Çam Fıstığı Ağacı Kaç Yıl Yaşar,
    Çam fıstığı, isteğe bağlı olarak kabuklu yada kabuksuz biçimde tüketiciye sunulur. Bu ağaçlardan 70 ve 80 yaşına kadar bol mahsul alınabilir. Ülkemizin koşulları, çam fıstığının yetişmesine müsaittir. Bu ağaç özellikle Akdeniz ikliminin olduğu yerlerde oluşur. Batı Anadolu’da orman meydana getirecek kadar yaygındır. Kuzeybatı Anadolu’da oluşanlar Kozak tipi, Aydın ve Antalya’dakiler Aydın tipi, Maraş etrafında yetişenler de, Maraş tipi çam fıstığı şeklinde isimlendirilir.

    Kozak cinsi fıstıkların verimi fazla yüksek olduğu için, şöhreti sınırlarımızı aşmıştır. İtalya’da yetiştirilen çam fıstığının 1.300 adedi, 1 kilogram gelirken, Kozak bölgesinde üretilen çam fıstığının 1.213 adedi, 1 kilogram kadar gelmektedir. Kozak fıstıkları daha iri ve dolgundur. Bu yörenin toprak yapısı, yağış rejimi ve iklim koşulları verimi yükselten en mühim olan faktörlerdir. Kozak yöresinde yer alan 16.000 hektar civarındaki fıstık çamı sahası, Türkiye’nin fıstık çamı alanlarının yaklaşık olarak yarısını meydana getirmektedir. Türkiye’de üretilen ortalama 1.300 tonluk çam fıstığının yaklaşık olarak 1.000 tonu, Kozak yaylasında oluşmaktadır. Kozak’ın üretim değeri, İtalya ve Portekiz’in de aralarında yer aldığı birçok ülkenin üretim değerinden daha çoktur. Çünkü bu yörenin toprakları, fıstık çamının gelişmesi bakımından oldukça müsait özellikler göstermektedir.

    adneser (21-05-2016), Miss_Menas  (19-05-2016) Bunu beğendi.
    Hiçbir İyilik Cezasız Kalmaz(Anonim)

  3. #3
    Moderatör ayoruk81 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2015
    Nereden
    Düzce
    Mesajlar
    1.750
    Beğen
    1.380
    Beğenilmiş
    599

    FISTIK ÇAMI (Pinus pinea)

    FISTIK ÇAMI (Pinus pinea)


    fıstık çamı4.jpg
    Kahramanmaraş Önsen Köyü Doğal Fıstık Çamı Ormanı

    Fıstık Çamı (Pinus pinea) bütün Akdeniz Ege ve Marmara'nın Güneyinde yetişir ya da yetiştirilir. 150 yıl kadar yaşayan ve orta hızla büyüyen kalın gövdeli bir ağaçtır. Gençken top biçimindeki tepesi yaşlandıkça şemsiye/kubbe benzeri bir görünüm alır. Bol güneş ister. Kuraklığa dayanıklıdır.

    Ortalama Boy :Büyük (15 m.den fazla)
    En Uzun Boy : 20-30 metre
    Genişlik :12 metre
    Genel Görünüm : Horizantal dallı düz tepeli ve sık dallarıyla şemsiye şeklinde bir taca sahip olup, tanınması en kolay çam türlerinden biridir.
    Yaprak :Yapraklar 10–20 cm uzunluğunda parlak, batıcı, sivri uçlu ve açık yeşil renklidir.
    Sürgün :Yeni sürgünler çıplak, önceleri yeşilimsi boz renkte iken sonradan sarımsı kahverengi renkte görünür.
    Gövde ve Kabuk : Gövde kabuğu önce pulsu yapıda yaşlanmaya başlayınca derin çatlaklı ve plakalar halinde ve kahverengi-kırmızı renktedir.
    Tomurcuk :Tomurcuklar yumurta şeklinde ve sivridir. Tomurcuk pullarının uçları geriye doğru kıvrıktır.
    Kozalak :Kozalak önceleri yeşil renkte olgunlukta parlak koyu kahverengi renkte, 10-15 cm uzunlukta, tabandan basık oval biçimde, çok kısa saplı ve sürgüne oturmuş şekildedir. Olgunlaşmasını üç yılda tamamlar.


    Tohum :Oldukça yağlı olan tohumları yenebilir ve halk arasında çamfıstığı olarak bilinir.


    İKLİMİ İSTEKLERİ:

    İklim :Akdeniz İklimi,Sıcağa Dayanıklı
    Işık :Güneş sever.
    Tohum Ekim Zamanı :Ocak, Şubat, Mart

    TOPRAK İSTEKLERİ VE KÖK YAPISI:

    Toprak :Derin ve alt nemi fazla olan kumlu toprakları sever. Ağır ve killi topraklardan hoşlanmaz.
    Kök :Kök sistemi kuvvetli olup uygun toraklarda ilk yıllardan başlayarak derine inen kazık kök oluşturur.

    YETİŞTİĞİ YERLER:

    Anavatanı, Kökeni ve Dünyada Doğal Yayılış Alanları :Daha çok Akdeniz bölgesine özel bir ağaç türüdür. Yayılış alanı batıda Portekiz ve İspanya kıyılarından doğuda Anadolu’ya, güneyde Kuzey Afrika’dan kuzeyde Dalmaçya’ya kadar olan alandır.

    Türkiyede Doğal Olarak Yetiştiği Şehirler:
    Türkiye’de Batı Anadolu’da İzmir Bergama’nın Kuzeybatısında Kozak Çayı Çukurluğunda ve Muğla dolaylarında, Marmara’da Gemlik yöresinde Karadeniz Bölgesinde Trabzon Kalenema Deresi Düzköy Yöresinde, Akdeniz kıyılarında kumluklarda ve Antalya dolaylarında, K. Maraş’ın güneyinde yer yer saf ve kızılçamlarla karışık olarak yayılış yapmaktadır.

    Orman Alanı ve Orman Özelliği :Türkiye'de yaklaşık 66000 ha fıstıkçamı ormanı bulunmakta olup tamamına yakını devlet ormanıdır. Bu sahaların çoğu yapılan ağaçlandırma çalışmaları ile elde edilmiş genç orman alanlarıdır. Bunun yanında İzmir Kozak yöresinde yaklaşık 5000 ha özel mülkiyette bulunana fıstıkçamı sahası bulunmaktadır.

    Yetiştiriciliği
    Zengin biyolojik çeşitliliğe sahip olan Türkiye de ormanlarımız, ekolojik koşullara bağlı olarak farklı ağaç türlerini ve bunlarla birlikte yaşayan farklı bitki topluluklarını içermekte ve odun hammaddesinin yanında değerli odun dışı orman ürünlerinin yetişmesine de olanak sağlamaktadır. Akdeniz iklimi etkisi altındaki bölgelerimizde yetişen çam fıstığı en önemli odun dışı orman ürünlerimizdendir. Türkiye ormanlarının 33742 hektarını saf ve karışık halde meşcere oluşturan doğal fıstıkçamı ormanları oluşturmaktadır. Ağaçlandırma çalışmaları ile tesis, edilen toplam fıstıkçamı alanı ise yaklaşık 59150 hektardır (Anonim, 2006a).

    Fıstıkçamı 20-25 m boylarında diğer çam türlerinden kolaylıkla ayırt edilebilecek şemsiye gibi bir tepeye sahiptir. Bir cinsli, bir evcikli bir ışık ağacıdır. Tozlaşma rüzgarla gerçekleşmektedir. Gövdesi önce pulsu yapıda olup, kahverengi kırmızı, sonra kırmızımtırak gri, kalın kabuğu derin çatlaklıdır. Reçinesiz tomurcuklar 7-20 mm büyüklüğünde, yumurta şeklinde ve sivridir. Tomurcuk pullarının uçları geriye doğru kıvrılmıştır. Genç sürgünler önceleri koyu yeşil sonraları sarımtırak kahverengidir. Kök sistemi genellikle kuvvetlidir, elverişli topraklarda ilk yıllarda başlayarak derine giden kazık kök sistemi geliştirir. Bu türün tohumları gayet ince, parmaklar arasında kırılabilen, bir kültüvarı (Pinus pinea cv. ‘Fragilis’ Du Hamel) da bulunmaktadır (Kayacık, 1980; Anşin ve Özkan, 1993; Yaltırık, 1988).

    Çeşitli ülkelerce hazırlanan ulusal orman envanterlerine göre; Akdeniz havzasında yaklaşık 620.000 ha saf ya da karışık halde fıstıkçamı ormanı mevcuttur (Garcia ve Baciller, 2000). Dünya da İspanya, Portekiz, İtalya, İsrail, Yunanistan, Fas, Cezayir ve Tunus başta olmak üzere, Akdeniz ekosistemi altındaki bölgelerde doğal ya da ağaçlandırmalar yoluyla yayılış göstermektedir.

    2006 yılı verilerine göre; İspanya da ortalama iç fıstık fiyatı (yetiştirildiği bölgeden bölgeye değişmekle birlikte) 35 €/kg olarak belirtilmiştir (Berrahmouni, et al., 2007). İspanya, Portekiz ve İtalya da yıllık kozalak verimliliği 1000 kg/ha’ın üstünde olan verimli sahaların bulunduğu bildirilmektedir. İspanya da yıllık kozalak verimliliği (meşcerenin bonitetine ve yıllara göre değişmekle birlikte) 150-570 kg/ha dır (Montero et al., 2004; Pique, 2005). Portekiz de çam fıstığı üretiminin % 62’sinin Alcacer do Sol şehrinde yapıldığı ve ekonomik getirisinin üreticiye 20 milyon euro, bölge ekonomisine ise 40 milyon euro olduğu belirtilmiştir (Costa et al., 2008).

    Fıstıkçamı, batı Anadolu’da Bergama/Kozak, Aydın/Koçarlı ve Muğla dolaylarında en geniş yayılışını yapmaktadır. Ayrıca Antalya Manavgat sahillerinde, Gemlik körfezi kıyılarında, Artvin/Fıstıklı Köyü, Trabzon/Kalenema Deresi, Kahramanmaraş/Hacıağalar ve Önsan Köyü ve Bartın /Çakraz’da lokal yayılışlar göstermektedir (Fırat, 1943; Yaltırık, 1988; Kılcı ve ark., 2000; Anonim, 2012).

    Fıstıkçamı genel olarak Akdeniz ikliminin etkisinde bulunan bölgelerde doğal yayılış göstermekle birlikte, bu yerlerin yıllık ortalama sıcaklıkları 11.4-18.7 ºC değerleri arasında bulunduğu; yıllık ortalama yağışın 635.7 mm (Çanakkale)-1288.1 mm (Manavgat) arasında ve bağıl nemin %58 (Katrancı, Helvacı)-%80.8 (Bartın) arasında yer aldığı bildirilmektedir (Kılcı ve ark., 2006a). Toprak şartları açısından ise, fıstıkçamının gevşek, kumlu toprakları sevdiği, fazla killi, alt tabakası ıslak veya zaman zaman su altında kalan topraklardan sakındığı belirtilmektedir (Fırat, 1943). Doğal fıstıkçamı meşcereleri granit, gnays, mikaşist, volkan tüfü, kuvarsit gibi değişik anakayalar ile fliş, allüviyal anamateryal ve kum üzerinde yayılış göstermektedir. Bu ana materyallerinin hepsinin ortak özelliği orta-kaba bünyeli topraklara dönüşmesidir (Kılcı ve ark., 2000). Aynı yazarlara göre, türün doğal yayılış alanlarında iyi gelişme yaptığı yerlerde, toprakların taneliği açısından, kum oranı %60-96, kil oranı %3-20 ve toz oranı %1-28 arasında değiştiğini, strüktür açısından köklerin yayılışını engelleyen hava-su-besin dengesini bozan tane dizilişi ve/veya geçirimsiz bir katman bulunmadığı, toprakların tepkimeleri (pH) genel olarak hafif asit-nötr arasında değiştiği ve toprakların tamamının tuzsuz olduğu belirtilmektedir.

    Yetiştirildiği ülkelerde fıstıkçamı, odun üretim amacından çok, değerli tohumlarından faydalanmak amacıyla yetiştirilmektedir. Yerel halkın geçimine katkı değeri, oldukça önemli olan odun dışı orman ürünü kaynaklarının, potansiyel değerleri hesaplanan değerlerinin çok üzerindedir (Anonim, 2006b).
    1995-1996 yılı verilerine göre; Bergama-Kozak yöresinde tarımsal işletme gelirlerinin % 51’i, Koçarlı/Mazon bölgesinde ise % 67’si fıstıkçamından sağlanmaktadır. Kozak yöresinde 13 köyde yaklaşık 1600 tarım işletmesinin ve Mazon yöresinde 7 köyde 45 tarım işletmesinin ana geçim kaynağı durumundadır (Bilgin, 2001). Fıstıkçamı etiştiriciliği ile yöre ve ülke ekonomisine sağlanan katkılar önemli düzeydedir.

    Fıstıkçamının tohumundan, odunundan, kabuğundan ve reçinesinden yararlanılmaktadır. Halk arasında çamfıstığı olarak adlandırılan tohumu besin maddesi bakımından zengin ve lezzetli olduğundan, ağırlıklı olarak gıda sanayisinde kullanılmaktadır. Fıstıkçamı odunu sarıçam (Pinus slyvestris L.) ve Anodolu karaçamı gibi teknolojik özellikleri bakımından fazla değerli değildir. Reçinesi ise kimya sanayisinde katkı, boya sanayisinde çözücü madde olarak kullanılmaktadır. Ancak reçinesi kaliteli değildir. Fıstıkçamı aynı zamanda güzel bir park ağacıdır. Kumul alanlarının stabilizasyonunda, rüzgar perdesi tesislerinde ve toprak koruma amaçlı ağaçlandırmalarda tercih edilen bir türdür (Yaltırık, 1988; Anşin, 1994).

    FISTIKÇAMININ KOZALAK VE TOHUM ÖZELLİKLERİ

    Kozalak Özellikleri
    Fıstıkçamının erkek çiçekler uzun ve silindir şeklindedir. Terminal durumlu dişi çiçekler teker teker, bazen de 2-3 adedi bir arada bulunmaktadır. Kozalak 8-12 (15) cm uzunluğunda 5-11 (12) cm genişliğinde, çok kısa saplı sürgüne hemen hemen oturmuş gibidir. Kozalak olgunlaşmasını üç yılda tamamlamaktadır. Kozalaklar ilk vejetasyon mevsimi sonunda ceviz büyüklüğünde yeşil renkli, olgunlaşma sürecinin sonunda parlak kırmızımtırak bir renk almaktadır. Kozalaklar olgunlaştıkları yıl veya bir sonraki yıl açılmaktadır. Oval ve simetrik bir biçimde olan kozalağın pulları parlak kahverengindedir. Kozalak ağırlığı 100-400 g arasında değişmektedir (Anşin ve Özkan, 1993; Yaltırık, 1988). Kozalak veya tohum ocak ayında olgunlaşmaktadır. Tohum toplama zamanı yağış durumuna göre ocak-haziran ayları arasındadır. Yapılan çalışmalar kozalak kalitesi üzerinde, kozalağın olgunlaştığı son yılın hava şartlarının önemli bir etkisinin olduğunu ortaya koymaktadır (Calama et al., 2011). Bir kozalaktan 65-75 g kabuklu ve 13-20 g kadarda iç fıstık elde edilmektedir (Bilgin, 2001).

    Tohum Özellikleri
    Tohumu 1.5-2 cm büyüklüğünde, iri, kanat çok ince kalmış, üst yüzü morumsu- kahverengi bir toz ile kaplanmıştır ve integümenti odunlaşmıştır. Tohum bin dane ağırlığı 750 gr dır (Anşin ve Özkan, 1993; Yaltırık, 1988). Zengin tohum yılları 3-4 yılda bir tekrarlanır. Ağaç yaşına ve yetişme ortamı koşullarına bağlı olarak Türkiye’de 13-16 yaşlarında tohum vermeye başlar, 40-45 yaşlarında kozalak verimi en üst seviyeye çıkar, 80-100 yaşlarına kadar tohum verimi devam etmektedir (Atay, 1982, Genç, 2004). Tohumları oda sıcaklığında ve kurakça şartları olan ortamda en az iki yıl çimlenme yeteneğini korumaktadır. Kabuklu tohumları +4 derece ve % 6-8 rutubet ortamında 10 yıla kadar saklanabilmektedir. Tohumları 28 günde çimlenmektedir (Saatçioğlu, 1971).

    FISTIKÇAMININ YETİŞTİRİLMESİ

    Tohum ile Üretim
    Fıstık çamı tohumla kolaylıkla üretilebilmektedir. Olgunlaşan kozalaklar ağaçlara çıkılıp koparılmak suretiyle toplanmaktadır. Toplanan kozalaklar kuru, güneş gören açık bir alana serilerek kurutulmaktadır. Kuruyarak açılan kozalaklardan tohumlar elde edilmektedir. Kozalak çıkarma işlemi için orman fidanlıklarında fırınlardan da yararlanılmaktadır. Orman fidanlıklarında fıstık çamı yetiştiriciliğinde 10x25 cm, 13x25 cm ebatlarında polietilen torbalar kullanıldığı gibi farklı ebat ve şekillerde sert plastikten yapılmış fidan kaplarında kullanılmaktadır).

    Ekimden önce tohumların 24-48 saat arasında ılık suda bekletilmesi çimlenme olgusunu hızlandırmaktadır. Tohumların ekimlerinden önce böcek, kuş, kemiriciler ve mantarlara karşı, koruyucu önlemler alınması önem taşımaktadır. Özellikle ekimlerde çimlenen fideciklerin kaybında, çökerten (damping off) denilen mantar hastalığı büyük problem yaratmaktadır. Çökerten ve diğer mantar hastalıklarına karşı ekim ortamı sterilize edilse bile tohumların uygun fungisitlerle muamele edildikten sonra ekilmesi önerilmektedir (Ürgenç, 1988). Mantar zararını önlemek için tohumlar ticari adı “antropol” olan fungusit+alimine tozu+sudan oluşan bir karışımla muamele edilerek kurutulduktan sonra ekime hazır hale getirilir. Tohumlar fidan kaplarına veya torbalarına iki adet ekilmektedir. Ekimler mart-nisan ayları içerisinde gerçekleştirilir. 1,5-2 cm derinlikteki ekim derinliği uygundur. Kapatma materyali olarak, büyüme ortamı için kullanılan karışımlar, perlit, kum gibi ortamlar kullanılabilinir.

    Fidanlar, fidan gelişimini engellemeyecek özellikteki toprak tepkimesi (pH) ve tuz değerleri bakımından uygun olan sulama suyu ile sulanmalıdır. Sulama işlemi çimlenme gerçekleşene kadar her gün öğle saatlerinde, çimlenmeden sonra ise sabah erken saatlerde veya akşamüstü geç saatlerde fidanların ihtiyacı kadar verilmelidir. Çimlenmeler tamamlandıktan sonra güneşin zararlı etkilerine karşı fidanlar telislerle gölgelendirilerek siperlenebilinir. Fidanların açık alanlara uyumunun sağlanması için siperlikler temmuz ayında kaldırılmalıdır. Ekimden 2-3 ay sonra ikişer fidan bulunan kaplarda, sağlıklı ve iyi gelişim gösteren fidan bırakılmak üzere, diğeri dipten kesilerek tekleme yapılmalıdır. 1+0 yaşlı fidanlar dikim için uygundur.

    Fidan büyüme ortamı özellikleri
    Fidanlar, fidan gelişimini olumlu etkileyecek özellikteki büyüme ortamlarında yetiştirilmelidir. Bitki gelişimini sınırlayan toprak reaksiyonu (pH) ve tuz seviyesine sahip ortamlar fidan üretimi için kullanılmamalıdır. Fidan büyüme ortamları fiziksel ve kimyasal bazı toprak analizleri yapılarak uygun bulunduktan sonra kullanılmalıdır. Yapılan bir çalışmaya göre; beş farklı büyüme ortamında yetiştirilen fıstık çamı fidanları, fidan morfolojik karakterleri (fidan boyu, kök boğazı çapı, fidan gürbüzlük indisi vb.) bakımından farklı gelişim göstermişlerdir. En iyi fidan gelişimini; toprak (%50)+organik gübre (%20)+perlit (%20)+orman toprağı (%10) karışımı, turba (%90)+orman toprağı (%10) karışımı ve toprak (%30)+ humus (%25)+ torf (%25)+koyun gübresi (%10)+ volkan curufu (%10)’nun oluşturduğu karışımlar da gerçekleşmiştir (Bilgin, 2008).

    Vejetatif Üretim
    Fıstıkçamında bazı odunsu aşılama tekniklerinde ve çelikle üretim gibi geleneksel vejetatif üretim yollarında kitlesel üretime yönelik başarı gerçekleşmemiştir. Ancak terminal tomurcuklu aşılamalar, klonal üretim için uygun bulunmuştur. Ancak bu süreç zordur ve sadece vejetasyon mevsimi başlangıcında yapılabilmektedir (Mutke et al., 2000).

    Çelik ile üretim
    Fıstıkçamının çelikle üretimine yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Dört ayrı yaş sınıfında (1, 2, 8, 16), fidanlardan alınan dal çelikleriyle kurulan bir çalışmada, fıstıkçamı çelikle yetiştirilmeye çalışılmış ancak alınan çeliklerde köklenme elde edilememiştir (İktüren, 1976). Yapılan bir başka çalışmada da, 7500 adet çelik köklendirilmeye çalışılmış ancak kurulan denemelerde tek bir çelik bile köklendirilememiştir (Kırdar, 1998).

    Aşı ile üretim
    Orman ağaçlarında, kaliteli tohum elde etmek veya ağaçların genotipini muhafaza etmek için aşılama yöntemi kullanılmaktadır (Tunçtaner, 2007). Fıstıkçamında aşı ile üretim, arazide 5-6 yaşlı ağaçlarda veya fidanlıklarda 2-3 yaşlı fidanlar üzerinde yarma aşı tekniği ile yapılabilmektedir (Charines, et al., 2004).

    Aşılama sırasında aşı kaleminin ve altlığın durumu, aşıda başarıyı etkileyen en önemli faktörlerden biridir. Genellikle aşı sırasında, aşı kaleminin dormant durumda, altlığın ise aktif büyüme durumunda olması istenir. Ancak birçok çam türünde, hem aşı kaleminin hem de altlığın dormant durumunda olması halinde, yapılan aşılardan başarılı sonuçlar alınmaktadır. Kalemin 10-15 cm uzunluğunda ve kurşun kalem kalınlığında olması, üzerinde 2-4 tomurcuk bulunan baş tomurcuğu iyi gelişmiş sürgünlerden alınması gerekir. Kalemler genellikle ortetlerde tacın üst kısımlarındaki ışık alan dalların iyi gelişmiş son yıl sürgünlerinden alınır. İğne yapraklı türlerde dişi çiçekler tacın üst kısımlarında bulunduğu için, buradan alınan kalemlerin de dişi çiçek tomurcuğu taşıma olasılığı yüksektir. Aşı kalemi alınır alınmaz bekletilmeden yapılan aşılardan en yüksek başarı elde edilmektedir. Bu mümkün olmadığı takdirde, önceden alınan kalemler, aşı zamanına kadar polietilen torbalar içinde ve 1°C-2°C sıcaklıkta bekletilirler (Tunçtaner, 2007). Aşı kalemi alınacak ağaçların 20-25 yaşında olması gerekmektedir (Saatçioğlu, 1976).

    Altlıklar boyları 30-60 cm arasında değişen 2-3 yaşlarında sağlıklı ve iyi gelişmiş fidanlar arasından seçilmelidir. Altlıkların aşı kalemleriyle aynı türden olmaları hatta mümkünse aynı orijinden olmaları tercih edilir. Aşı çalışmaları için yıl içerisindeki en uygun dönem, aşı metoduna, türe ve aşı yapılan yerdeki çevresel faktörlere bağlıdır (Tunçtaner, 2007).

    Fıstıkçamının aşı ile üretimine yönelik yapılan bir çalışmada da, en başarılı sonuçlar korumalı ve korumasız ortamlarda muhafaza edilen, 2+0 yaşındaki anaçlara yapılan ve aşı yerinin lastik bant ile sarıldığı yarma ve yanaştırma aşılarda görülmüştür. Başarı oranı yapılan denemelere göre %55-%90 arasında değişmiştir. En fazla başarı tomurcuk patlamadan evvel alınan aşı kalemleri ile yapılan aşılarda görülmüştür. Aşı yerinin büyüme düzenleyiciler ile muamelesinin aşı başarısı üzerine etkisi olmamıştır (Kırdar, 1998).

    Doku kültürü ile üretim
    Fıstıkçamının doku kültürü ile yetiştirilmesine yönelik çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Mikro üretim yöntemleri ile fıstıkçamının yetiştirilmesinde yaşanan sıkıntılar (eksplantların köklenmemesi veya köklenme yüzdesinin düşüklüğü) bu türün geniş ölçekte bu teknikle üretilmesini kısıtlamaktadır (Jain ve Häggman, 2007). Yapılan bir çalışmada çeşitli bitki büyüme düzenleyici kombinasyonlarının sürgün çeliklerinin köklenmesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaç için vejetasyon dönemi dışında alınan, tomurcuk, ibre ve dal çeliği eksplantları MS ve White ortamlarında kültüre alınmıştır. Eksplantlardan sürgün ve köklenme elde edilememiş, sadece kallus oluşumu sağlanmıştır (Kırdar, 1998). Ancak bu üretim tekniği ile köklenmelerin elde edildiği ve bitki yetiştirme sürecinin kısaltıldığını belirten çalışmalarda bulunmaktadır (Jain ve Häggman, 2007; Cortizo, et. al., 2009).

    HASTALIKLARI(ZARARLILAR):

    Orthotomicus erosus (Akdeniz çam kabuk böceği)

    fıstık çamı7.jpg
    Orthotomicus erosusun zarar şekli

    fıstık çamı8.jpg
    Orthotomicus erosus ergini

    fıstık çamı9.jpg
    Orthotomicuc erosusun kabuktaki larva yolları

    Biyoloji:Kışı genellikle genç ergin döneminde gelişim yerinde geçirir.

    Bazen genç erginlerin yanında olgun larvalarla pupalara rastlanır. Genç erginlerin birkısmı sonbaharda yerini terkederek başka çamların gövdelerine girer. Burada olgunluk yiyimi yapar ve kışlarlar.

    Birinci uçma zamanı Nisan, ikincisi Haziran-Temmuz, üçüncüsü sonbahara rastlar. Anayol ağacın lifleri doğrultusunda 3-4 kollu yıldızımsı yoldur. Larva yolları ağacın liflerine çapraz birhaldedir. Pupa kabuk ile odun arasındaki oval beşiklerde meydana gelir. Genç erginler gelişim yerinde olgunluk yiyimi yapar.

    Zaraları:Akdeniz sahil iklim mıntıkasındaki çam meşcerelerinin en önemli böceklerindendir. Sekonder zararlıdır.

    Mücadelesi:Feromon tuzakları ile Biyoteknik Mücadele yapılmalıdır.

    Böceğin uçma zamanından 2-3 hafta önce tuzak ağaçlar ıhazırlanmalı ve bunların kabuklarını bezler üzerine soyularak yakılmalıdır.

    Blastapagus piniperda ( Büyük orman bahçıvanı)

    fıstık çamı10.jpg
    Blastophagus piniperda ergini

    fıstık çamı11.jpg
    Blastophagus piniperdanın yiyim şekli
    adneser (21-05-2016), Miss_Menas  (19-05-2016) Bunu beğendi.
    Hiçbir İyilik Cezasız Kalmaz(Anonim)

  4. #4
    Moderatör ayoruk81 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2015
    Nereden
    Düzce
    Mesajlar
    1.750
    Beğen
    1.380
    Beğenilmiş
    599
    fıstık çamı12.jpg
    Blastophagus piniperda‘nın genç sürgünlerdeki tahribatı

    Biyoloji:Yılda basit bir genarasyonu vardır. Uçma zamanı Şubat sonu ve Mart aylarına rastlar. Böceğin ağaç giriş deliğinden sızan reçinenin deliğin etrafında huni şeklinde toplanması, buböceğin tanınmasına yarar. Ana yolu aşağıdan yukarıya doğru ilerleyen bir kollu dikey yoldur. Larva yolları gayet sık olup anayola dikey olarak gittikten sonra aşağı ve yukarı doğru uzanır. Ana ve larva yolları ağacın kambiyum tabakasından olup diri oduna pek az dokunurlar. Pupa kabuk içinde hazırlanan oval pupa beşiğinden meydana gelir.

    Ana böcek üreme yiyiminden başka regenarasyon yiyimi yapar. Bunun için yumurtalarını bıraktıktan sonra üreme yolunu terk edip ağaçların tepesine gider ve burada bir sene önceki sürgünlerin kaidesinin üstünden delip içeri girer öz borusunu tahrip eder. Genç erginler aynı senenin mayıs sürgünlerinde olgunluk yiyimi yapar Bu yiyimlerle özboruları boşalan sürgünler sonbaharda hatta yazın rüzgar etkisi ile kırılı pyere düşer. Bu suretle zarar görmüş ağaçlar bir bahçıvan tarafından makaslanmak suretiyle sivri bir form verilmiş gibi görünürler.

    Mücadelesi:Feromon tuzakları ile Biyoteknik Mücadele yapılmalıdır.

    Böceğin uçma zamanından 2-3 hafta önce tuzak ağaçları hazırlanmalı ve bunların kabuklarını bezler üzerine soyularak yakılmalıdır

    Budama :Fertler 2-2,5 m boya ulaşınca budamaya başlanır.

    1.Alt Dal Budaması: Gövdenin 1/3''ünü geçmemek kaydıyla alttan 2-3 dal kesilerek yapılır.

    2.Taç (Tepe) Budaması: Işık alamayan dallardaki ibreler zayıf ve incedir. Bu ibrelere sahip dalların meyve üretimine de katkısı yoktur. Bu nedenle tepe tacının içinde hava akımını sağlamak için iç kısımlardaki ince dallar kesilir. Budama vejetasyon mevsimi dışında sonbahar ve kış aylarında yapılır ve 3-4 yılda bir tekrarlanır.

    fıstık çamı13.jpg
    Kabuksuz Fıstıkçamı Tohumları

    fıstık çamı14.jpg
    Fıstıkçamı Fidanı

    fıstık çamı15.jpg
    Genç Fıstıkçamı Kozalağı

    fıstık çamı16.jpg
    Fıstıkçamı Tohumlarının Kabukları

    fıstık çamı17.jpg
    Fıstıkçamı Kozalak Kesiti

    fıstık çamı18.jpg
    Fıstıkçamı Ağacı


    adneser (21-05-2016), Miss_Menas  (19-05-2016) Bunu beğendi.
    Hiçbir İyilik Cezasız Kalmaz(Anonim)

  5. #5
    Moderatör ayoruk81 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2015
    Nereden
    Düzce
    Mesajlar
    1.750
    Beğen
    1.380
    Beğenilmiş
    599

    Fıstık Çamı Aşılama El Kitabı

    Fıstık Çamı Aşılama El Kitabı


    Kozalak Üretimi

    Fıstıkçamı aynı ağaç üzerinde hem erkek hem de dişi çiçeğe sahiptir ve tozlaşma rüzgar yoluyla olmaktadır (Şekil 2). Tozlaşmada birinci yılın ilkbaharı etkili olmasına rağmen kozalakların olgunlaşması için üç yıla ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak üçüncü yılın yaz sonunda kozalak olgunlaşmasını tamamlamaktadır. Takip eden ilkbahar mevsiminde de kozalaklar doğal olarak açılmaktadır.

    fıstık çamı19.jpg
    Erkek çiçek-----------------------Dişi çiçek
    Şekil 1. Aynı ağaçta erkek ve dişi çiçekler

    Üç yıllık kozalak gelişimi Şekil 3’de verilmiştir.

    fıstık çamı20.jpg
    Şekil 3. Kozalak olgunlaşma aşamaları; a)-1.yıl, b)- 2.yıl c)- 3.yıl (olgun)

    Fıstıkçamında kozalak üretimi, ağacın yaşı, mevsim şartları, ağaç sağlığı, meşçere kapalılığı, ağacın genetik özellikleri vb. çeşitli faktörlerin etkisi altındadır. İlk kozalaklar az miktarda olsa da ağacın 3-4 yaşında başlamaktadır. Ağaçın 15-50 yaş aralığında kozalak miktarı giderek artmakta, 50- 80 yaş aralığında stabil kalmakta, 80-100 yaş aralığında ise gittikçe azalmaktadır. Aşılama tekniği ile kazançlı, ekonomik kozalak üretimi 8-10 yaşına kadar çekilebilmektedir. Bu verimli dönemde genel olarak ortalama bir ağaçta 100-120 kozalak bulunmaktadır. Kozalak ağırlığı ise 300-350 gr. arasında
    değişmektedir.

    Kozalak Üretimine Yönelik Bahçeler Kurulması

    Bir vejetatif (çelikle) çoğaltma tekniği olarak aşılama, kozalak üretimi amacına yönelik klonal bahçelerin kurulmasına imkan sağlamaktadır. Bu bahçelerin kuruluş amacı ticari amaçlı üretim materyali elde etmek, ağaçlandırmalar için çelik ve tohum üretmek olmakla beraber temel amaç gıda sektörüne üretimdir. Bu kılavuzun temel amacı gıdaya dönük kozalak üretimi ve çeliklerin pazarlanmasına yönelik genel standartları bildirmektir. Yine bu kılavuz ile, ağaçlandırmalar yoluyla yüksek verimli kozalak üretimi için aşılı bahçeler oluşturulması ve çelikle üretime yönelik genel bilgilerin açıklanması amaçlanmıştır.

    Avantajları

    Kozalak üretimine yönelik bahçeler kurulması üretim ormancılığı için temel bir kazanımdır. Oluşturulan bu bahçeler yoluyla;
    • Verim gücü yüksek seçilmiş anaç ağacın özellikleri aktarılmakta,
    • Dişi çiçek oluşumundaki kısır dönem azaltılmakta,
    • Kozalak miktar ve kalitesi artırılarak, üretim maliyeti düşürülmekte,
    • Ağaç boyu azaltılarak hasat maliyeti düşürülmekte,
    • Ürünü standirize ederek, kültürel müdahaleler (budama, sulama, zararlılarla mücadele vb) kolaylaştırılmaktadır.
    • Kozalak eldesine yönelik bir bahçe kurulması için; dikim alanının tayini, toprak hazırlığı, aralık ve mesafenin belirlenmesi, gübreleme, sertifikalı anaç bitki yada 2-3 yaşlarında yörelerden elde edilen sağlıklı ve verimli bireylerin tedariki önemlidir.


    fıstık çamı21.jpg
    Şekil 4. Aşılama için hazırlanmış fidanlar

    Yer Belirleme

    Yer belirlemede esas, kurulucak bahçenin ilk yıllarında tozlaşmayı sağlayacak şekilde izole edilmiş grup ve/veya kümelere sahip yakın çevresinde fıstıkçamı alanlarının olduğu yerlerin seçilmesidir. Böylelikle kurulan bahçelerde tozlaşma için ihtiyaç duyulan yeterli oranda dişi çiçeğin, erkek çiçekle irtibatı sağlanarak diğer türlerle yabancı polen kirlenmesinin önüne geçilebilmektedir.

    Arazi Hazırlığı

    Kumlu topraklar bahçe kuruluşu için en uygun alanlardır. İstenilen aralıklarla ve tesfiye eğrilerine paralel aynı eğimde olacak şekilde pulluk ile arazi hazırlarak fidanlar dikilir (Şekil 5).

    fıstık çamı22.jpg
    Şekil 5. Tesviye eğrilerine parelel arazi hazırlığı.

    Gübreleme

    Gübreleme ile ağaçlarda iyi bir gelişim sağlanmakta, kozalak verimi artırılmakta, zararlı ve hastalıklara karşı bitkileri daha dayanıklı hale getirilmektedir. Seçilen bazı bahçelerde yapılan toprak analizlerine göre gübrelemenin ilk yıl ve/veya takip eden yıllarda yapılmasının olumlu etkileri olduğu görülmüştür. Sulama ve gübreleme çiçeklenmeyi artırmaktadır. Bu uygulamalar için ağaçlarda çiçeklenme döneminden önceki aylar olan Şubat ve Mart en uygun aylar gibi görünsede bu konuda net bir sonuca ulaşılamamıştır.

    Aralık ve Mesafe

    Aşılı bahçeler oluşturmada genellikle 5x5 metre aralık ve mesafe önerilmektedir. Fidanlıklarda 2-3 yaşlı fidanlarla, arazide ise 5-6 yaşlı ağaçlarla aşılama çalışmaları yapılmalıdır.

    Anaçların Dikimi

    Fidanlar imkan dahilinde dikim teraslarının aynalarına (sırt bölgesi) çukur dikim şeklinde dikilmelidirler (Şekil 6). Böylelikle karasal iklim nedeniyle sıklıkla bitkilerin ölümüne neden olan eylül ayı soğuklarından ve rüzgarlarından korunma sağlanmış olur. Eğer dikim zemininde toprak suyla doygun ise sırt boşluğunun üst kısmına, eğer toprak kuru ve kumlu ise toprak neminden daha fazla yararlanabilmeleri için sırtın alt kısmına dikilmeleri tavsiye edilir.

    fıstık çamı23.jpg
    Şekil 6. Yastık ortası dikimi

    Fıstıkçamı ticarete konu olduğundan bu yana zorunlu belgelendirmeye tabiidir ve bu belgelendirme, ağaçlandırmalarda temel kural haline getirilmiştir. Avrupa Birliği zorunlu belgelendirme kurallarını 12 09. 2003 tarih ve 205 sayılı kanun hükmünde kararname ile standart hale getirmiştir.

    Aşılamanın Planlanması

    Teknik.
    Tepe tomurcuğundan elde edilen aşı materyalleri ile aşılanmış fidanlarla fıstıkçamı bahçeleri kurulmaktadır. Aşılama için Yarma Aşı önerilmektedir. Aşılamalar genel olarak Nisan ayının ikinci yarısı ile Mayıs ayının ilk yarısı arasında yapılmaktadır. Bu durum anaçların ve kullanılan aşı kalemlerinin gelişimine bağlı olarak bu süreç içinde değişebilmektedir.

    Anaçlar sağlıklı, güçlü olmalı ve ana kökde hafif kızıllık oluşmalıdır. Bir başarsızlık durumunda şartların elverdiği ölçüde gelecek yeni sürgünleri kullanarak aynı ağaçta bir sonraki yıl yine aşılama yapılabilir. Alınacak aşı kalemlerinde yeni ibrelerin oluştuğunun görülmesi gerekir.

    Hasat

    Aşı kalemleri daha önce belirlenmiş kozalak verimi yüksek olan ağaçlardan alınmalıdır. Bu ergin ağaçlar genelde büyüktür ve aşı kalemi almak için zorlukları vardır ama bu tip ağaçlar tercih edilmelidir. Yeni kurulacak bahçelerde bu çeliklerden yapılan aşılmalarda ilerde üretim maliyetlerinin düşürülmesi ve yüksek verimin elde edilmesi sağlanmaktadır.

    Aşı kalemleri ağacın üçte birlik tepe çatına yakın havalandırması ve ışıklandırması iyi olan sağlıklı sürgünlerden alınmalıdır. Bir ağaçtan alınabilecek aşı kalemi ağacın kozalak üretimine ve sağlığına zarar vermemek için en fazla 50 adet olmalıdır. Her bir ağaçtan alınan aşı kalemleri bekletilmeden delikli özel hazırlanmış plastik torbalara konulmalı ve hasarlanması, kuruması önlenmelidir. Yine üzeri etikelendirilerek çeliklerin hangi ağaçtan alındığı bilgileri yazılmalıdır.

    Paketlenmiş kalemlerle torba yüzeylerinin birbirine temasını önlemek için ayrı bölümler halinde polietilen köpükle sarılarak buz kutularında aşılama yapılacak yere hızla ulaştırılmalıdırlar (Şekil. 7). Eğer çelikler alındığı gün hemen kullanılamıyacak ise, ölmelerini ve zararlanmalarını önlemek amacıyla 2-3 günü geçmiyecek şekilde +4 derecede saklanmalıdır. Bu süre daha fazla uzatılmamalıdır. Bitki dokularında bozulmaya ve dejenerasyona neden olabileceğinden içinde çelikler bulunan torbalar kesinlikle donduruculara konulmamalıdır.

    fıstık çamı24.jpg
    Şekil 7. Buzdolabında aşı kalemlerinin saklanması

    Kurulan Bahçelerde Dağıtım...

    Aynı ağaçtan alınan aşı kalemlerinin kendi kendine tozlaşmasını önlemek amacıyla sahaya tesadüfi olarak dağıtılmaları ve birbirlerinden ayrılmaları sağlanmalıdır. Zira aynı ağaç aynı genetik yapıya sahip olduğundan ilerde kozalak ve fıstık verimi çok düşük bireylere dönüşebilirler.

    Aşılama Tekniği

    Aşılamada kullanılan malzeme seti Şekil 8.’de verilmiştir. Burada ifade edilenler;
    1- Aşılama için kullanılan el aletleri:
    a)- Aşı bıçağı
    b)- Ustura
    c)- Budama makası

    2. Diğer donanım malzemeleri
    a). Etiket
    b)- Rafya
    c)- PVC bant
    d)- Delikli plastik torba
    e)- Kağıt torba

    fıstık çamı25.jpg
    Şekil 8. Aşılama Materyalleri

    Aşılama Şekli


    fıstık çamı26.jpg
    (1) Anaç. -----------------------(2) Anaçtan aşı kalemi alımı
    Şekil 9. Anaç ve anaçtan aşı kalemi alımı

    Yarma aşı için aşı kalemi alımından aşılama aşamasına kadar geçen süreçle ilgili şekiller Şekil: 10-16 arasında verilmektedir.
    adneser (21-05-2016) Bunu beğendi.
    Hiçbir İyilik Cezasız Kalmaz(Anonim)

  6. #6
    Moderatör ayoruk81 - ait Kullanıcı Resmi (Avatar)
    Üyelik tarihi
    Feb 2015
    Nereden
    Düzce
    Mesajlar
    1.750
    Beğen
    1.380
    Beğenilmiş
    599
    fıstık çamı27.jpg
    Şekil 10 Aşılama için kullanılacak aşı kalemi kesimi.

    fıstık çamı28.jpg
    Şekil 11. Anaç uç kısmında yarık açılması.

    fıstık çamı29.jpg
    Şekil 12. (1) Aşı kalemi. (2) Aşı kaleminin anaçtaki yarık içine yerleştirilmesi

    Aşı kalemi ibrelerinden arındırılmalıdır. Aşı kalemi boyu 6 cm. yi geçmemeli ve yarık içine kolaylıkla yerleştirilecek şekilde alt kısmı inceltilmeli, eğim verilmelidir. Anaç ile aşı kalemi çapının birbirini kapsayacak şekilde aynı oranda olmasına dikkat edilmeli, bu mümkün olmadığı takdirde doku uyumu sağlayacak şekilde kalem anaç içine yerleştirilerek, lastik bant (PVC) ile sıkıca aşı yeri sarılmalıdır (Şekil 13.) .

    fıstık çamı30.jpg
    Şekil 13. Aşı yerinin plastik bant (PVC) ile sarılması.

    Daha sonra aşı başarısını artırmaya yönelik olarak gölgeli ve nemli bir ortam yaratmak için aşı alanı önce delikli plastik torba ile örtülmeli üzerine de kağıt torba takılarak sıkıca bağlanmalıdır(Şekil 14.).

    fıstık çamı31.jpg
    Şekil 14. Aşılama yapılan yerin torba ile kapatılması

    Böylelikle aşının tutma durumuna göre 1 veya en geç 2 ay içinde önce kağıt, sonra plastik delikli torba aşı alanından uzaklaştırılmalıdır. Aşıyı tutan plastik bandın ise bir sonraki bahar mevsimine kadar kış zorluklarına karşın aşının düşmesini önlemek ve bu alanı korumak amacıyla yerinde bırakılması tavsiye edilmektedir. Bahar başlangıcı ile birlikte bu bant da aşıyı boğma riskine karşın aşı alanınından uzaklaştırılmalıdır.

    fıstık çamı32.jpg
    Şekil 15. (1) Tutmuş bir aşı. ------------------(2) Aşılamadan iki yıl sonraki durum.

    fıstık çamı33.jpg
    Şekil 16. Aşılamadan üç yıl sonraki durum

    Çiçeklenme

    Bir çok aşılamada dişi çiçek oluşumu hemen görülmesine karşın, bazende 2-3 yıl hatta daha daha geç zamanda görülmüştür. Erkek çiçeklenme daha önce belirtildiği gibi 5 yıl hatta bazen daha fazla bir zaman geçmesine rağmen görülememiştir. Tozlaşma yetersizliğinden dolayı dişi çiçekler döllenemeyerek, kozalak oluşturamamışlardır. Bu durumun önlenmesi için yeni kurulacak fıstıklıklar yetişkin fıstıkçamı alanlarının olduğu sık ağaçlıklı yerlere yakın alanlarda tesis edilmelidir.

    Kesme ve Budama

    Aşılamadan sonra yan dalar yavaş yavaş uç dallara dönüşmeye, tepeye yönelmeye, baskın olmaya başlarlar. Bu rekabeti ortadan kaldırmak için aşılamayı takip eden ilk kış mevsiminde ilk budamanın yapılması gerekmektedir (Şekil 17).

    Ağaçta aşılama ile ortaya çıkan yeni durumun dengelenmesi için budama yapılmalıdır. Bu budama geleneksel budamadan farklıdır. Burada amaç aşılanmış dallar ile rekabete giren ve onları gölgeleyerek fotosentez yapmasını ve ışıktan faydalanmasını önleyen yan dalların uzaklaştırılmasının sağlanmasıdır. Budama ile ağacın tepe çatına yönelen ve aşı alanıyla rekabete giren alt sıralardaki 3-4 yan dal kesilerek uzaklaştırılmaktadır.

    fıstık çamı34.jpg
    Şekil 17. (1) Budama öncesi aşı. (2) Rekabetçi yan dalların uzaklaştırılması.

    Aralama

    Aşılanmış ağaçlar geliştikçe çiçeklenme ve kozalak verimine yönelik fenolojik gözlemler yapmak kolaylaşmaktadır. Burada seçici davranmak gerekir. Pratikte, aralama gerekli olduğu dönemde ağaçlar izlenerek kozalak verimi düşük olan veya hiç kozalak vermeyen ağaçlar bir plan dahilinde uzaklaştırılmalıdır. Böylelikle verimi yüksek nitelikli ağaçlar bırakılarak standart birbirine uyumlu bir bütün oluşturulur. Diğer taraftan ise, çıkarılan ağaçlardan elde edilen ürün değerlendirilerek maliyetler azaltılır.

    __________________________________________________ __________________________________________________ __

    Sıkça Sorulan Sorular

    Bir fıstıkçamı bahçesinde aşılamanın maliyeti yaklaşık ne kadar tutmaktadır
    2006 fiyatlarıyla aşılama başına maliyet 2-3 € arasında değişmektedir. Bu maliyetlere aşı kalemi alımı, depolanması, transferi dahildir. İşçi ücretleri ve aşılama materyallerinin de dikkate alındığı ve hektarda 200 ağaçta bu aşılamanın yapıldığı göz önüne alınırsa, hektar başına maliyet 400- 600 € arasında değişmektedir.

    Aşılamanın başarısını artırmak için aynı anaç üzerindeki uç dallara birden fazla aşılama yapmak fayda sağlarmı
    Aynı ağaca birden fazla aşılama yapılması bir sonraki yılda bir ağaçta yalnızca tek bir aşının tutacağını çalışmalarda gösterdiğinden avantajlı görülmemektedir. Yine bu aşılama maliyetini artırmaktan öte bir şeye yaramıyacaktır. Ek olarak tutsa dahi yalnızca bir aşı baskın olacağından diğeri doğal yolla etkisiz hale gelecektir.

    Ya yapılan aşılama tutmaz ise
    Anaç ağacının izin verdiği ölçüde tekrar aşılama yapabilirsiniz.

    Şu anda arazide aşılanmış fidanlarla kurulmuş plantasyonlar varmı
    Aşılı fidanlarla tesis edilmiş plantasyonların bize gerek işgücü, gerekse erken hasat nedeniyle önemli avantajlar kazandıracağı düşünülmektedir. Bu konuda henüz yeterli deneyime sahip olunmamakla birlikte, fidanlık çalışmalarından elde edilen tecrübeler bu yöndedir.

    Hektarda önerilen 200 ağaç yerine 120 ağaç dikilse bunlarda daha erken dönemde aşılama yapılsa daha iyi olmaz mı
    Hayır zira bu ağaçlar yarıştırılmalıdır, rekabet çağına geldiklerinde anlamlı ölçüde kozalak elde edilebilmesi için kozalak verimi yüksek bireyler tutulurken, diğer bireylerin uzaklaştırılması sağlanmalı ve çıkarılıcak bireylerden elde edilecek gelir dikim masraflarının da önemli ölçüde karşılanmasına yardımcı olacaktır.


    MAHSÜLÜNÜZ BOL VE BEREKETLİ OLSUN


    Kaynak:
    Ege Ormancılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü
    İzmir
    adneser (21-05-2016) Bunu beğendi.
    Hiçbir İyilik Cezasız Kalmaz(Anonim)

Yetkileriniz

  • Konu Açma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •