AKASYA ( ACACİA ) YETİŞTİRİCİLİĞİ

Bilimsel Sınıflandırma
Âlem: Plantae
Bölüm: Magnoliophyta
Sınıf: Magnoliopsida
Takım: Fabales
Familya: Fabaceae
Alt Familyası: Mimosoideae
Cins: Acacia sp.


1. Genel Özellikleri
Çoğunluğu ağaççık ya da ağaç, bazıları da çalı formundadır. Subtropik ve tropik bölgelerde yetişmektedir. Her dem yeşil ve yazın yeşil türleri vardır. Dikenli ya da dikensiz olabilir. Yaprakları bileşik tüysü yaprak durumunda ve birçok yaprakçıktan meydana gelmiştir. Çiçekleri çok gösterişlidir. Ayrıca çiçekler sarı renkli, küçük ve güzel kokuludur. Meyveleri bakla şeklindedir. Baklagillerden oldukları için havanın azotunu alıp köklerindeki yumrularda biriktirir. Daha sonra toprağa vererek, onu azotça zenginleştirir. Bu yüzden azotça fakir topraklarda rahatça yetiştirilir.


2. Üretimi
Tohum ve çelikle üretimi yapılır. Tohumların sert bir kabuğu vardır. Tohumlar önce kaynar suda tutulmalı sonra soğutulmalıdır. Ekimden bir gün önce ıslatılırsa çimlenme oranı artmaktadır. Çelikle üretimde ise, temmuz ayında çelikler alınmalıdır. Çelikler sisleme altında tutulmalıdır. Yaklaşık bir ay sonra köklenme görülmeye başlar. Akasyaların üretimi sırasında dikkat edilecek konu şaşırtılmaya karşı hassas olmalarıdır. Bu nedenle daima topraklı olarak yer değiştirilmelidir.

3. Ekolojik İstekleri
Kuru ve fakir topraklarda yetişebilir. Çabuk büyürler. Dona karşı duyarlıdırlar. Fazla rüzgârdan ağacın dalları kırılabilir. Sıcaklığa ve susuzluğa dayanıklıdırlar.


4. Peyzajda Kullanımı
Kumul ağaçlandırılması ile kıyı ve yol ağaçlandırılmasında kullanılabilir. Topraktaki azotu bağladığı için toprağı iyileştirilmesi gereken yerlerde kullanılır. Kirli havalara dayanıklıdır.


5.Önemli Türleri
Acacia dealbata: Gümüşi akasya (yalancı mimoza)
30 m kadar boylanabilir. Yaz kış yeşil, ağaç veya ağaççık formundadır. Gövde ve ana dallar boz renklidir ve düzgündür. Sürgünler ince, sık, tüylü ve köşelidir.

akasya.jpg

Resim 1: Acacia dealbata

Yaprakları 7–12 cm uzunlukta, yumuşak, gümüşi, tüylü ve mavimsi-yeşil renklidir. Çiçekleri yuvarlak başçık durumunda güzel kokulu, sarı renkli, çok çiçekli bileşik salkım durumundadır. İlkbaharda çiçek açar.

Acacia cyanophylla: Kıbrıs akasyası
Ülkemizde Akdeniz, Ege bölgelerinde ve Kıbrıs’ ta yer alır. Kumlu ve kireçli topraklarda yetişir. Donlardan etkilenir. Budamaya yatkındır.


Yuvarlak ve gevşek bir tepe oluşturur. Işık ve yarı gölge ağacıdır. Şubat-mayıs arası sarı çiçek açar. Yaprakları şerit şeklindedir. Tohum ile üretilir.

akasya1.jpg
Resim 2: Acacia cyanophylla

6. Karşılaşılan Önemli Hastalık ve Zararlılar
Kırmızı örümcek, beyazsinek ve kabuklu bit en çok görülen zararlılardır. Hastalık olarak da en çok külleme, karaleke ve kök boğazı çürüklüğü görülmektedir.


Kaynak: MEGEP (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)